امام صادق (سلام الله علیه و آله): بَكَتِ السَّماءُ عَلَى الحُسَين أربَعينَ يَوما بالدَّم؛ آسمان چهل روز بر حسين عليه السلام، خون گريه كرد. (مناقب آل أبى طالب ، ج ۳ ، ص ۲۱۲)

  • 61
  • 3536
  • 24006
  • 96753
  • بازدید روز :
  • بازدید ماه :
  • بازدید سال :
  • بازدید کل :
اخبار

در محضر مرحوم آیت الله حاج شیخ مجتبی قزوینی خراسانی

به مناسبت فرا رسیدن 22 ذی الحجه الحرام ؛سالروز ارتحال مرحوم آیت الله حاج شیخ مجتبی قزوینی خراسانی ؛ یکی از اساتید حضرت آیت الله سید جعفر سیدان ؛ این پایگاه فرازی از زندگی ایشان و گوهرهای حکیمانه ایشان را منتشر کرد
از طلوع تا غروب

آیت الله حاج شیخ مجتبی قزوینی خراسانی درسال 1318 هـ. ق درخانواده ای اهل علم وایمان در قزوین به دنیا آمد. پدر بزرگوار ایشان، حجت الاسلام والمسلمین آقا شیخ احمد تنکابنی قزوینی ومادر صالحه شان، دختر آیت الله شیخ محمد تقی تنکابنی (رحمه الله )، ومؤلف «فوائد العسکریه» می باشد.
مرحوم شیخ مجتبی قزوینی، تحصیلات مقدماتی را در شهر قزوین فرا گرفت و درنوجوانی ودر حدود سال 1330 هـ.ق برای تکمیل علوم اسلامی وادامه تحصیلات خویش به همراه پدر عازم نجف اشرف گردید. ودرحدود 7 سال در آن سامان مقدس ودرجوار مولی الموحدین اقامت گزید واز اساتید وبزرگانی چون: آیت الله سید محمدکاظم یزدی (رحمه الله )، آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی (رحمه الله ) ومیرزا محمد حسین نائینی کسب فیض کرد.
شیخ مجتبی درسال 1337 هـ. ق از عتبات عالیات به ایران بازگشت وبه مدت دو سال در زادگاه خویش، قزوین، اقامت کرد. ایشان دراین مرحله ازعمرخویش به مربی بزرگ، دانای حقایق و اسرار، و عالم به معارف قرآنی وروحانی، حضرت آیت الله سید موسی زرآبادی قزوینی (رحمه الله ) - که شوهر خواهر وی نیز بود - رسید و با تعالیم و راهنمایی های این استاد عرفان، پا به دایره عوالم انسانیت و شناخت این عالم گذاشت و در راه کسب علم باطن افتاد.
شیخ مجتبی قزوینی بسیاری از علوم محتجبه را نیز از وی آموخت و به ریاضات ومجاهدات شرعی پرداخت وبه سیر عوالم الهی روی آورد، وهمین استاد بود که او را به سستی معارف غیر قرآنی واقف ساخت.
شیخ سپس به شهر مقدس قم عزیمت کرد وبه مدت دو سال دراین شهر علم اقامت کرد واز محضر درس مرحوم شیخ عبدالکریم حائری یزدی(رحمه الله )، مؤسس حوزه علمیه قم، استفاده کرد وازاین ایشان اجازه اجتهاد گرفت.(1)
مرحوم قزوینی درسال 1341 قمری به مشهد مقدس آمد ودر آن آستان علم وحقیقت و ولایت ماندگار شد. ایشان در محله دریادل، جنب مسجد وتکیه علی اکبری ها رحل اقامت افکند وضمن اقامه نماز درمسجد مروی ها از معارف بلند بزرگانی چون آقا بزرگ حکیم مشهدی (رحمه الله )، شیخ موسی خوانساری (رحمه الله )، حاج آقا حسین طباطبایی قمی (رحمه الله )، شیخ اسدالله عارف یزدی (رحمه الله )، میرزا محمد آقا زاده کفائی خراسانی (رحمه الله )(2) و درآخر از عالم بزرگ ومتعقل سترگ، حضرت آیت الله میرزا مهدی اصفهانی خراسانی (رحمه الله ) استفاده ها کرد.(3)
شیخ مجتبی قزوینی، از سال 1347 هـ. ق درحوزه ی علمیه ی مشهد شروع به تدریس وتربیت طلاب وفضلا نمود، ودر حدود 40 سال دراین مرکزعلمی اشتغال داشت وده ها تن عالم وفاضل ومحقق و واعظ و مدرس را تحت تربیت خویش قرار داد وهمچون پدری مهربان به احوال ایشان نظارت داشت وبا تواضع وافتادگی بسیار با ایشان برخورد می کرد.
او زندگی بسیار ساده ای داشت ونمونه ای مجسم از پارسایی و پرهیزگاری و نفس کشی واعراض از مال ومنال ومقام وشهرت و نعمت های دنیای بود. ازطلبه های درس خوان به شدت حمایت وپشتیبانی می کرد و برای سادات احترام ویژه ای قائل بود.(4)
این معلم بزرگ، گاه از نیازهای خود چشم می پوشید وبه طلاب تنگدست می رسانید؛ نقل شده است که : «یکی از طلاب درحضور ایشان از احتیاج شدید تأمین هزینه معالجه ودرمان خانواده اش سخن به میان آورد! شیخ مجتبی قزوینی، به دلیل اینکه وجه نقد دراختیار نداشت، با اشاره به یکی از دو فرشی که در اتاقشان پهن شده بود، به آن طلبه فرمود: این فرش را بردار وبفروش و پول آن را خرج کن!
حاج شیخ پس از تقدیم فرش گفت: فعلاً جای آن را با کیسه گونی مفروش کنید تا فکری برای آن کنیم!»(5) ونمونه های فراوان دیگر که ذکر تمام آن ها دراین رقیمه ی کوتاه نمی گنجد.
در ذکر احوال ایشان و به نقل از یکی از شاگردانشان آمده است:
ایشان بسیار کم خواب وکم خوراک بود وشب های ماه مبارک رمضان از غروب تا طلوع آفتاب نمی خوابید و بر بیداری بین الطلوعین اصرار داشت.(6 )
آثار این عارف بزرگ را باید در زحمات چهل ساله او در تدریس و تعلیم و تربیت شاگردان بسیار دانست. او اصول (سطح وخارج) وفقه(سطح وخارج) ومتون مهم فلسفه وفلسفه انتقادی ومعارف ناب قرآنی را تدریس می کرد ودر تعلیم وپرورش طالبان کوشش بسیاری می نمود.
از جمله شاگردان ایشان می توان علما وفضلای زیر نام برد:
آیت الله میرزا باقر ملکی میانجی، مرحوم آیت الله حاج سید جلیل زرآبادی قزوینی (فرزند مرحوم سید موسی زرآبادی)، شهید سید عبدالکریم هاشمی نژاد(رحمه الله )، آیت الله شهید محمد رضا سعیدی (رحمه الله )، حجت الاسلام شیخ محمد کاظم مدیر شانه چی (رحمه الله )، میرزا علی اکبر معلم دامغانی، آیت الله سید علی سیستانی،
آیت الله شیخ ابوالقاسم خزعلی، آیت الله سید عباس سیدان خراسانی، آیت الله سید جعفر سیدان خراسانی، استاد محمدرضا حکیمی و....
از تألیفات ارزشمند ایشان نیز می توان به بیان الفرقان (در 5جلد)، رساله ای در معرفت نفس، وبرخی نسخه های علوم غریبه اشاره کرد.
با اینکه این عارف بزرگ وعالم ربانی، اهل زهد وتقوا ومورد توجه اهل معنا بود، ازفعالیت های سیاسی نیز پرهیز نمی کرد، وبه قول استاد محمد رضا حکیمی ایشان درتکالیف سیاسی واجتماعی در مواقع لزوم اقدام می کرد و اشتغال ایشان به عبادات، ریاضات، مجاهدات واستغراق درعوالم روحی وی را ازحضور درمسائل اجتماعی وسیاسی باز نمی داشت.(7)
درمورد حمایت های فراوان ایشان از مبارزات امام خمینی وانقلاب اسلامی مطالب فروانی نقل گردیده است. ایشان درجایی فرموده بودند: «امروز امام خمینی دین است وترویج خمینی، ترویج دین.»(8 )
همچنین سال ها قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، درجملاتی شگفت که نشان ازدید بصیر وآینده نگری شگرف این عارف روشن ضمیرداشت، فرموده بودند:
«این مرد (امام خمینی ) مرد حق است و یک تنه ادامه می دهد تا پیروز شود.!»(9)
درمورد ابعاد برجسته ی شخصیت آیت الله شیخ مجتبی قزوینی وبه نقل از استاد حکیمی آمده است:
«تا آنجا که بنده تفرس کرده ام (یا چیزهایی از خود ایشان شنیده ام)، حضرت شیخ بر جمله ای از اسرار- که بسیاربسیار مهم است و برای کم کسی در روزگار پیش می آید- وقوف داشت، البته به اندازه سعه ی روحی خود که ازجمله ی این اسرار، اسرار قرآنی، تکوینی، اسمائی، قصص فلسفی، خفای گیاهی و...بود.(10)
سرانجام این عالم ربانی وانسان قرآنی، پس از مدتی بیماری معده- که به احتمال قوی از شدت ریاضات واعتیاد به گرسنگی عارض وی شده بود- درساعت 2/30 سحر روز دوشنبه (11) 22 ذی الحجه الحرام سال 1386 قمری(مطابق با 14 فروردین 1346 شمسی) دیده از جهان فرو بست وپس از مدتی طولانی که حتی قادر به تکلم نبودند، درآن لحظه آخر با تبسمی بر لب سه بار «به، به، به» می گوید وجان به جان آفرین تسلیم می کند.(12)
بعد از تشییع جنازه ای بی نظیر، پیکر مطهر این عالم ربانی شب هنگام(13) درصحن عتیق رضوی (انقلاب کنونی) درجانب شمال غربی، به خاک سپرده شد.(14)
هم اکنون مزار این عالم بزرگ در دارالاجابه حرم مطهر رضوی درضلع شمالی غربی حرم، محل زیارت زوار آستان امام رئوف، حضرت علی ابن موسی الرضا (ع) است.(15)

گوهرهای حکیمانه

o ایشان درجواب این سؤال که برای اینکه توفیق زیاد شود چه باید کرد؟ فرمودند: « قرآن زیاد بخوانید».(16)
o باید مواظبت ومراقبت کامل درانجام واجبات وترک محرمات داشت.(17)
o درعبادات ومستحبات تا می توانید کوشش کنید.(18)
o قرآن زیاد بخوانید، تصمیم بگیرید روزی نصف جزء بخوانید.(19)
o دو چیز را درمورد امام زمان (عج) باید رعایت کرد:
1. هر چه برای حضرت می گویید راست باشد؛ یعنی حاضر باشید جان ومال خود را در راه امام زمان (عج) درطبق اخلاص بگذارید.
2. ازحریم حضرت دفاع کنید(20)
oشکی نیست که هر مقام و کمالی را خواسته باشیم باید متوجه ومتوسل به ائمه (ع) باشیم.
سیّما درزمان غیبت باید متوسل به ذیل عنایات حضرت ولی عصر (عج) باشیم و وجود مبارکش را شب وروز متذکر بوده و فراموش وغفلت نکنیم و بدانیم که ازجانب ذات اقدس ربوبی، ولی امرو واسطه ی بین خالق وخلق است وفیوضات به برکت وجود مبارکش به ما می رسد و آنچه بخواهیم باید به برکت آن حضرت بخواهیم.(21)
آیت الله (رحمه الله)شیخ مجتبی قزوینی (رحمه الله)
«بدان، که راه نجات و رسیدن به مقاصد عالیه، تقوا وتوسل به ائمه هدی، خاصه حضرت ولی عصر (روحی وارواح العالمین له الفداء) می باشد.»
متأله قرآنی /ص265


پی نوشت ها :
1.متأله قرآنی، محمد علی رحیمیان فردوسی.
2. متأله قرآنی، محمد علی رحیمیان فردوسی.
3. مشاهیر مدفون درحرم رضوی، ابراهیم زنگنه، ج1.
4. برگرفته از: مشاهیر مدفون درحرم رضوی، ابراهیم زنگنه، ج1.
5.برگرفته از : گلشن ابرار، حوزه علمیه قم، ج3.
6. برگرفته از: افلاکیان خاک نشین، مؤسسه شمس الشموس.
7.گلشن ابرار،حوزه علمیه قم، ج3.
8. گلشن ابرار، حوزه علمیه قم، ج3.
9. متأله قرآنی، محمد علی رحیمیان فردوسی.
10. گلشن ابرار، حوزه علمیه قم،ج3.
11. گلشن ابرار، حوزه علمیه قم، ج3.
12.گلشن ابرار حوزه علمیه قم، ج3.
13. گلشن ابرار،حوزه علمیه قم، ج3.
14. مکتب تفکیک، محمد رضا حکیمی.
15. گلشن ابرار، حوزه علمیه قم، ج3.
16.متأله قرآنی/275.
17.متأله قرآنی/265.
18.گلشن ابرار /ج3 /596.
19. گلشن ابرار،ج3/ 596.
20. متأله قرآنی /294.
21. گلشن ابرار،ج3/ 596.